Verdiğim derslerden biri de Aile Şirketlerinde Sürdürülebilirlik. Malum sürdürülebilirlik kelimesi son dönemde çok moda. Kelime o kadar etkili oldu ki kadın kuaförleri bile kullanmaya başladı! Benim için sürdürülebilirlik bir risk konusu. İşletmeleri etkileyen çeşitli riskler var. Şirket sahipleri bu riskleri öngöremez ve yönetemezler ise şirketlerinin geleceği tehlike altına girer, yaşamlarını sürdüremez. Son yıllarda şirketleri etkilemeye başlayan önemli bir risk başlığı daha önem kazandı; çevre kaynaklı riskler. İklim değişikliği ve çevre kirliliğinin yol açtığı sorunların oluşturduğu riskler. Sürdürülebilirlik kelimesi ağırlıklı olarak bu risklerin gittikçe tehlikeli boyutlara ulaşmasıyla birlikte gelişmiş sanayi ülkelerinde literatüre girdi.
Ancak ben sürdürülebilirlik kelimesini moda olduğu gibi çevresel risklerden bağımsız kullanmayı tercih ediyorum; herhangi bir risk şirketin varlığını, yaşamını tehdit ediyorsa orada sürdürülebilirlik sorunu vardır.
Şimdi son olarak basında yer alan haberlerden özel sektörümüzün döviz risklerinin sürekli arttığını görüyoruz. Dışarıdan borçlanmak daha kolay diye bazı şirketlerimiz döviz üzerinden borçlanmayı tercih ediyorlarmış. Detayları aşağıdaki linkten okuyabilirsiniz.
Bu gelişmeyi şöyle bir metaforla izah edeyim; Üç ayaklı bir taburenin üzerine çıktınız. Boynunuza tavana bağlı bir ilmik geçirdiniz ve aniden odaya bir köpek ve kedi girdi!
2000 krizi sonrasında sigortacılık sektörünün büyük bir kısmı yine bankacılık sektöründen önemli bir pay yabancıların eline geçti. Öyle görünüyor ki, kriz çıkaracak ufak bir kıvılcım bundan sonra ülkenin geri kalan değerli şirketlerinin de yabancıların eline geçmesine yol açacak.
Elbette şirketler borçlanabilir. Bu borçla yatırım yapıp, ürettikleriyle borçlarını geri öderler. Ama bizde borçluluk yapısal bir sorun haline geldi ve sürekli artıyor. Eski bir bankacı, bir ekonomist ve bir hoca olarak bu durumu vahim bir sürdürülebilirlik riski olarak görüyorum.
Serdar Yurdakul 