Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü; atık oluşumunun önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması ve sürdürülebilir yaşam kültürünün yaygınlaştırılması için küresel bir çağrıdır. BM bu yılki sıfır atık gününde temayı gıda israfı olarak kabul etti. Bu sorun, küresel sera gazı emisyonlarının %10’una sebep olarak iklim krizini derinleştiriyor.

Dünyada 783.000.000 insan açlıkla mücadele ederken üretilen gıdanın%19’u yaklaşık bir milyar ton çöpe gidiyor. Dünyada gıda israfı en çok evlerde gerçekleşiyor, toplamda gıda israfının %60’ı evlerden kaynaklanıyor. Restoranlardaki israfın oranı ise %28. Haneler her gün bir milyar öğünü çöpe atıyor kişi başı yıllık ortalama 79 kilo gıdayı israf ediyoruz. Yüksek üst orta ve alt orta gelir grubundaki ülkeler arasındaki hane halkı gıda israfı farkı kişi başına yılda sadece 7 kilo. Bu gelir düzeyinden bağımsız olarak, gıdayla kurduğumuz ilişkinin küresel ölçekte onarılması gerektiğinin işareti. Her yıl insanlık 2,1 milyar ton atık üretiyor harekete geçilmezse, 2050’de israfın 3,8 milyar tona ulaşacağı öngörülüyor. Atık sorununa yalnızca insan sağlığını tehdit etmekle kalmıyor. İklim değişikliği, bio çeşitlilik kaybı ile kirlilik krizini aynı anda kötüleştiriyor.

Türkiye’de Gıda İsrafı Raporları (2021-2025):

• Toplam İsraf: Bazı raporlar 7,7 milyon ton seviyesine işaret ederken, daha güncel veriler bu rakamın 26 milyon tona kadar çıktığını göstermektedir.
• Kişi Başına İsraf: Kişi başına yılda 93 kg yiyecek çöpe gitmektedir.
• Ekonomik Boyut: Gıda israfının yıllık maliyetinin 44 milyar doları bulduğu belirtilmektedir.
• Ekmek İsrafı: Günlük üretilen 120 milyon ekmeğin yaklaşık 12 milyonu, yani her 10 ekmekten biri israf edilmektedir.
• Su İsrafı: 26 milyon ton gıdanın israfı, aynı zamanda 26,6 milyar metreküp suyun boşa gitmesi anlamına gelmektedir

Bu rakamlarla Türkiye dünya genelinde en çok gıda israfı yapan ilk 10 ülke arasında yer almaktadır. (Kaynak: BBC)

Tabii tüm bu gelişmeler 2 No.lu Küresel Kalkınma Amaçları ile de çelişmekte ve başarısızlığı göstermektedir. 2 No.lu Hedef küresel açlığa son vermeyi ve gıda güvenliğine ve iyi beslenmeye ulaşmayı ve sürdürülebilir tarımı desteklemeyi amaçlamaktadır.

Her birimizin bu büyük soruna karşı yapabileceği şeyler, markette, mutfakta, sofrada başlıyor. Bilinçli tüketim ve kusurlu gıdaları değerlendirmek dünyayı değiştirebilir. Unutmayın; bir kişi bile alışkanlıklarını değiştirdiğinde dünya değişmeye başlar.

Gelin, biz israfa karşı çoğalalım, gıdaya saygıyı büyütelim.

Gıdaya saygı, hayata saygıdır.